Elmalı Panel Çit ve Tel Örgü

Elmalı, etrafı dağlarla çevrili kapalı bir ovada, bin yüz metrenin üzerinde bir rakımda kurulmuştur. Kapalı havza olmasının somut sonucu, gece sıcaklıklarının kıyıdakinden çok daha düşük olması ve don riskinin ilkbahara kadar sürmesidir. İlçede çalışırken bunun iki karşılığı var: montaj mevsimi kısadır ve temel derinliği kıyıdakinden fazladır. Ovada beton dökümünü donma riskinin bittiği döneme programlıyoruz, çünkü henüz priz almamış beton donduğunda dayanımını kalıcı olarak kaybediyor.

İkinci ve daha az bilinen konu kar savrulmasıdır. Açık ovada rüzgâr, yerdeki kuru karı sürükler ve önüne çıkan ilk dolu yüzeyin dibinde biriktirir. Panel çit tam olarak böyle bir yüzeydir; ovanın rüzgâr alan hatlarında panelin arkasında birikip kalan kar hem paneli zorlar hem geçişi kapatır. Örgü tel ise karın büyük bölümünü geçirir. Bu yüzden Elmalı’nın açık arazilerinde panel yerine örgü tel öneriyoruz; panel kullanılacaksa konumunu hâkim rüzgâr yönüne göre seçiyoruz.

İlçe ekonomisinin merkezinde elma var ve elmayla birlikte soğuk hava depoları geldi. Depo çevrelemesi bahçe çevrelemesinden farklı bir iştir: burada araç trafiği yoğundur, kamyon hasat döneminde gece gündüz giriş çıkış yapar. Sürgülü kapı genişliğini treylerin dönüş yarıçapına göre hesaplıyor, kapı rayını zemine gömüp üzerinden araç geçmesine uygun hâle getiriyoruz. Yüzeyde kalan bir ray, ilk kışta kar küreme aracıyla birlikte sökülüyor.

Ovanın batısında Çığlıkara’nın sedir ormanı ve dağ eteklerindeki meralar yer alır. Orman sınırına yakın bahçelerde yaban domuzu ve yaban keçisi geçişi düzenli bir sorundur; bu hatlarda telin alt kenarını sabitliyoruz. Ağıl çevrelemelerinde ise hayvanın kışın uzun süre kapalı alanda tutulması nedeniyle sürtünme yükü yüksek oluyor, direk aralığını kısaltıyoruz. Kepez’den Elmalı yaklaşık yüz on kilometre ve yol Korkuteli üzerinden yükselerek gidiyor.

Yol kenarındaki hatlar için ilçeye özel bir tavsiyemiz var: çiti asfalt kenarından geri çekmek. Kışın kar küreme aracı, temizlediği karı yol kenarına savurur ve bu kar yığını hem panele hem direğe ciddi bir yanal yük bindirir. Yol kenarına yapışık kurulan hatlar birkaç kış içinde yatıyor. Bir metrelik bir geri çekme, bu yükün büyük bölümünü ortadan kaldırıyor.